Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w Zawierciu jest placówką resocjalizacyjną przeznaczoną dla dziewcząt, funkcjonującą w systemie placówek resocjalizacyjnych nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości.

W strukturze organizacyjnej placówki funkcjonują:

- zakład poprawczy typu półotwartego, w którym wykonywany jest środek poprawczy w postaci umieszczenia nieletniej
w zakładzie poprawczym,

- schronisko dla nieletnich typu zwykłego, stanowiące środek tymczasowy stosowany wobec nieletnich w toku postępowania sądowego.

Podstawa prawna funkcjonowania

Podstawę prawną działalności Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich w Zawierciu stanowi ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (t.j. Dz.U. 2024 poz. 978), będąca aktem nadrzędnym regulującym system oddziaływań wychowawczych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych wobec nieletnich.
Ustawa ta wprowadziła jednolity model funkcjonowania placówek resocjalizacyjnych, w tym okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych oraz schronisk dla nieletnich.

Szczegółowe zasady organizacji i funkcjonowania placówki określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie funkcjonowania okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich (Dz.U. 2022 poz. 1897).

Cele i zadania placówki

Celem działalności Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich w Zawierciu jest realizacja środków przewidzianych
w ustawie o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, w szczególności:

- prowadzenie oddziaływań wychowawczych, resocjalizacyjnych, terapeutycznych i edukacyjnych,

- zapewnienie bezpieczeństwa nieletnich oraz ochrony ich praw i godności,

- przygotowanie nieletnich do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie,

- przeprowadzanie diagnozy potrzeb wychowawczych, edukacyjnych i terapeutycznych nieletnich, we współpracy
z właściwymi organami.

Nadzór nad placówką

Nadzór zwierzchni nad Zakładem Poprawczym i Schroniskiem dla Nieletnich w Zawierciu sprawuje Minister Sprawiedliwości, zgodnie z przepisami ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich oraz aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie.

Koordynację w zakresie kierowania nieletnich do właściwych placówek oraz monitorowania wykonywania orzeczeń sądowych realizują właściwe komórki organizacyjne Ministerstwa Sprawiedliwości, w szczególności Departament Wykonania Orzeczeń i Probacji.

Nadzór pedagogiczny

Nadzór pedagogiczny nad działalnością zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich oraz szkół funkcjonujących w tych placówkach sprawuje Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1043, z późn. zm.).